De voordelen van de crisis

Er zijn op dit moment in de wereld diverse crises gaande. We kennen allemaal de financiële crisis en de klimaatcrisis haalt de kranten ook steeds vaker. Er is natuurlijk al jaren een voedselcrisis gaande; terwijl in het westen tot 40% van het eten wordt weggegooid sterven er in de derde wereld dagelijks mensen aan voedselgebrek. We hebben oliecrises gehad, en er zullen er meer komen. Binnen een decennium wordt er een watercrisis verwacht. De vraag wordt dan groter dan onze atmosfeer kan leveren. De voorraden in de vorm van het gletscherijs verminderen al zienderogen.
Het vreemde is, dat we van de crises zo weinig leren. Het lijkt een beetje op de files. We staan er dagelijks in; als het wintert krijgen ze recordlengtes, maar we doen er niet werkelijk iets aan. Toch zou een crisis ook goed kunnen werken als het als een signaal wordt gezien, dat het systeem niet werkt. En dat het dus anders moet. Soms kom je iemand tegen, die dat begrijpt. Zoals econoom Rens van Tilburg (46) in de Volkskrant van 30-01-2010:

“Dat begrip vooruitgang: Je leerde wat kapitalisme was, je leerde hoe het systeem werkt, je leerde modellen te hanteren als instrumenten voor economische groei. Maar de vraag: waarom nou eigenlijk groei? Wat heb je eraan en moeten we het wel willen; veel geld te verdienen? Ja, die vraag kwam niet aan de orde.”

“Het model dient niet alleen om de wereld te beschrijven; nee de wereld gaat zich ook gedragen conform het model. Economiestudenten die zich de theorie van de maximalisering van het nut eigen maken, creëren voor zichzelf ook een wereldbeeld waarin het eigenbelang voorrang krijgt. Dat is buitengewoon fascinerend, omdat het uitzicht biedt op de oplossing. Draai het om; iedereen is immers egoïstisch. Leer mensen de meerwaarde van het altruïsme!”

“Je moet twee dingen goed uit elkaar houden; wat mensen dènken dat hen gelukkig maakt en wat hen daadwerkelijk gelukkig maakt”

“Mijn stelling is: we ontkomen er niet aan onze verwachtingen aan te passen….. De appel zal zuur zijn. Er is niks zo moeilijk voor mensen als hun financiële huishouding bij te stellen…. De teruggang in inkomen zal heel pijnlijk zijn. Dat is het beangstigende. Naar het aanpassingsvermogen van mensen is groot. Dat is het hoopgevende.”